Lekker licht

Bewoner Paul Bergmans heeft in zijn huis geen verlichting meer nodig om een boek te kunnen lezen - bij wijze van spreken dan. "Feit is dat dat ding dus echt nóóit uit gaat. Maar ons stoort vooral de landschapsvervuiling. Je praat over de grootste in zijn soort, formaat tien bij tien meter. Eerst keken we uit op een groene golf van bomen. Dat was voor ons de reden dit huis te kopen. Nu is er dus die enorme mast, die een flink deel van de horizon wegkaapt."

Bestemmingsplan
Secretaris Ine Crouzen van de plaatselijke milieugroep heeft van alles geprobeerd om de mast weg te krijgen. Tevergeefs. "De reclamemast was in strijd met het bestemmingsplan, maar de gemeente en de provincie hebben vrijstelling verleend. Er was destijds sprake van een 'reclameantennemast', maar de omvang stond er niet bij. We waren te laat met een officieel bezwaarschrift. De gemeente zegt nu: we kunnen er niets aan doen, het contract is getekend en die mast is niet van ons."

Omwonenden en de milieugroep hebben de gemeente in een brief gevraagd de reclamezuil in ieder geval tussen elf en vijf uit te zetten. De gemeente heeft het schrijven doorgezonden naar exploitant Interbest. Tot nu toe zonder reactie.

Bericht
In Roermond maakte de Milieufederatie Limburg wel op tijd bezwaar tegen drie geplande masten langs het nieuwe deel van de snelweg A73. "We zagen een bericht passeren in een huis-aan-huisblaadje", vertelt Annemiek Huijts. "Gelukkig hebben we kunnen protesteren." Het resultaat is nog niet bekend.

Eerder zat de milieufederatie om tafel met buurtbewoners, de gemeente en de eigenaar van een reclamemast bij Echt. De gemeente had uit eigen onderzoek geconcludeerd dat de buurt geen hinder ondervond van de reclameverlichting, omdat de felle lampen niet direct de woningen binnendringen.

Maar de gemeente wilde wel als bemiddelaar optreden tussen de exploitant en de verontruste omwonenden. Huijts: "De eigenaar had begrip voor de situatie, maar wilde uiteindelijk toch niet meewerken. En de verlichting 's nachts uitzetten was volgens hem geen optie." 

Bouwvergunning
In Echt staan nog twee reclamemasten. Ook over een van deze masten werd bij de gemeente geklaagd. Wederom zonder succes. De mast is niet in strijd met de bouwvergunning dus ook hier kon de gemeente niks doen, was het antwoord. Exploitant Interbest wilde de lampen wel afschermen met kappen, maar alleen als de gemeente de kosten van de huurprijs af zou trekken. De kappen zijn er nooit gekomen.

De grootste mastexploitant is Interbest, dat van Groningen tot Schinnen ruim tachtig van de meer dan honderd reclamemasten in ons land beheert. Directeur Erwin Versluijs kent de kritiek op zijn masten, maar deelt die niet. "Om een vergunning te krijgen moeten we een intensieve procedure volgen. Mensen kunnen bezwaar maken. We kiezen bovendien zorgvuldig onze locaties uit en voldoen aan de regels. Bovendien staan negen van de tien masten op bedrijfsterreinen. Ook die zijn altijd verlicht, net zoals snelwegen."

Prijs
's Nachts de lichtbakens uitzetten? Dat zouden zijn klanten niet begrijpen, zegt Versluijs. "Zij betalen ervoor dat hun reclame altijd zichtbaar is. We krijgen ook veel waardering van Limburgse bedrijven voor onze wijze van reclame maken." Versluijs heeft wel en ander idee: "Waarom stellen we niet een prijs in voor de mooist verlichte plek van het land? Daar ben ik heus wel gevoelig voor."

Pieter van den Brand 

Nee, dan Bangkok 
In mei besloot het stadsbestuur van Thailands overdadig verlichte hoofdstad om 's avonds alle overbodige verlichting uit te zetten. De actie had als doel burgers op de schadelijke effecten van klimaatverandering te wijzen. Alle verlichting van reclameborden, restaurants en etalages van winkels ging een kwartier op zwart. Alleen de straatverlichting bleef aan. Dat scheelde zo'n 530 megawatt aan elektriciteit, genoeg om rond de 350.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien. In april vond eenzelfde exercitie plaats in het Australische Sydney, waar 65.000 huishoudens en tweeduizend bedrijfspanden een vol uur in duisternis werden gedompeld. De organisatoren schatten dat dit zo'n 10 procent in stroomverbruik scheelde.


Niet meer weg te denken
De reclamemast groeit explosief in populariteit. De reden laat zich raden: als gevolg van het uitdijende woon-werkverkeer brengen steeds meer Nederlanders hun tijd door in de file.

Langs drukke verkeersaders schieten de masten als paddenstoelen uit de grond. Adverteerders krijgen zo een massapubliek in de schoot geworpen. "Uw merk wordt letterlijk en figuurlijk boven de massa uitgetild", vermeldt de internetsite van JCDecaux. Dit bedrijf exploiteert de Royale, een 43 meter hoge 'koning onder de reclamemasten'. De megabillboardmast staat onder de rook van Amsterdam op knooppunt Amstel (A2/A10), waar dagelijks 450.000 auto's voorbij komen. Op hun websites schermen exploitanten met mega-aantallen automobilisten die de locaties passeren waar hun masten staan. De beheerder van een reclamemast langs de A2 noemt als extra verkoopargument dat het verkeer ter plaatse in de toekomst alleen maar verder vastloopt. Hoe meer auto's er dagelijks langskomen, hoe hoger het advertentietarief.

Opbrengst
Dat bedraagt per billboard - drie billboards per reclamemast, want deze zijn doorgaans driehoekig - per vier weken gemiddeld 28.500 euro. Aan de ruim honderd masten langs de snelwegen werd vorig jaar zo'n dertien miljoen euro verdiend, meldt het Nationaal Adviesbureau Buitenreclame. Ook gemeenten verdienen eraan: ze verhuren de grond waarop de masten staan en vangen per mast al snel 20.000 tot 40.000 euro. Ook ontvangen ze de leges van de vergunningaanvraag. De reclamemast is hard op weg een vast onderdeel van het Nederlandse landschap te worden. Het bewijs? Ook in Madurodam staat er al een. De welstandscommissie die al sinds 1952 over de objecten in Madurodam waakt, heeft de reclamemast als 'typisch Nederlands' bestempeld. Vandaar dat in juli een schaalmodel toegang verkreeg tot de kleinste stad van het land. 

Publicatiedatum: 03-10-2007